P- harfi ile başlayan testler
Laboratuvar Test Rehberi: "P" Harfi İle Başlayan Testler
Egemed Hastaneleri Tıbbi Laboratuvarlarında çalışılan "P" harfi ile başlayan tüm testlerin eksiksiz listesi aşağıda sunulmuştur. Hastalarımızın testler hakkında ön bilgi sahibi olabilmesi için her analiz grubunun kısa tıbbi açıklaması ve laboratuvar kullanım amacı açıkça belirtilmiştir.
Biyokimya, Endokrinoloji ve Tümör Belirteçleri
PCA 3
Açıklama: Prostat kanseri hücreleri tarafından yüksek oranda üretilen ve idrara geçen PCA3 geninin (Prostate Cancer Antigen 3) moleküler düzeyde aranmasıdır.
Amaç: PSA değeri yüksek olan erkeklerde gereksiz prostat biyopsilerini önlemek ve prostat kanseri riskini daha spesifik bir şekilde değerlendirmek için istenir.
PIRUVAT
Açıklama: Hücrelerin enerji üretimi (glikoliz metabolizması) sırasında ortaya çıkan önemli bir ara ürünün kandaki seviyesinin ölçülmesidir.
Amaç: Kalıtsal metabolik hastalıkların (mitokondriyal hastalıklar) ve açıklanamayan asidoz (kanda asit birikimi) tablolarının araştırılmasında laktat ile birlikte kullanılır.
PLAZMA RENIN AKTIVITESI (Ayakta)
Açıklama: Böbrekler tarafından salgılanarak kan basıncını (tansiyonu) düzenleyen renin enziminin, hasta ayakta dururken alınan kandaki aktivitesidir.
Amaç: İlaçlara dirençli yüksek tansiyonun böbrek damar darlıklarından mı yoksa böbrek üstü bezi bozukluklarından mı kaynaklandığını saptamaktır.
PREGNENOLON Serum
Açıklama: Kolesterolden sentezlenen ve östrojen, progesteron, testosteron gibi tüm steroid hormonların "ana öncü maddesi" olan hormonun ölçümüdür.
Amaç: Böbrek üstü bezinde nadir görülen kalıtsal enzim eksikliklerinin (Konjenital Adrenal Hiperplazi) teşhisini koymaktır.
Progesteron
Açıklama: Kadınlarda yumurtlama sonrası artış göstererek rahmi gebeliğe hazırlayan ve gebeliğin devamını sağlayan çok kritik bir üreme hormonudur.
Amaç: Sağlıklı yumurtlamanın (ovulasyon) gerçekleşip gerçekleşmediğini teyit etmek, kısırlık tedavilerini izlemek ve erken gebelik risklerini değerlendirmektir.
Prokalsitonin
Açıklama: Vücutta şiddetli bir bakteri enfeksiyonu başladığında (özellikle kana karıştığında) kanda çok hızlı bir şekilde yükselen spesifik bir proteindir.
Amaç: Sepsis (kan zehirlenmesi) ve ağır bakteriyel enfeksiyonların hayati teşhisini saatler içinde koymak; ayrıca gereksiz antibiyotik kullanımını önlemektir.
Prolaktin
Açıklama: Beynin tabanındaki hipofiz bezinden salgılanan ve kadınlarda anne sütünün üretimini sağlayan "süt hormonu"dur.
Amaç: Gebe olmayanlarda göğüsten süt gelmesi (galaktore), adet görememe, erkeklerde libido kaybı ve hipofiz tümörü (Prolaktinoma) tanısı için kullanılır.
Prostat Spesifik Antijen (Serbest)
Açıklama: Prostat bezinden kana salınan antijenin, kanda proteinlere bağlı olmadan serbest dolaşan kısmının ölçümüdür.
Amaç: Total PSA değeri sınırda yüksek çıkan erkeklerde, Serbest/Total PSA oranına bakılarak iyi huylu prostat büyümesini (BPH), kanserden ayırt etmek içindir.
Prostat Spesifik Antijen (Total)
Açıklama: Erkeklerde prostat bezi tarafından üretilen ve kandaki toplam miktarının ölçüldüğü en temel prostat sağlığı belirtecidir.
Amaç: Prostat kanserinin erken evrede taranması, teşhisi, tedavi sonrası takibi ve prostat iltihaplarının izlenmesi için rutin olarak uygulanır.
PROTEIN ELEKTROFOREZI (Idrar)
Açıklama: Böbreklerden idrara kaçan (sızan) proteinlerin elektrik akımı yöntemiyle ayrıştırılarak tipinin ve ağırlığının belirlenmesidir.
Amaç: Böbrek hasarının nerede (glomerüler mi, tübüler mi) olduğunu saptamak ve Multipl Miyelom kanserine ait idrarda Bence-Jones proteini aramak için istenir.
PROTEIN ELEKTROFOREZI (KAPILLER SE
Açıklama: Kandaki (serum) temel proteinlerin (albümin, globülinler vb.) ileri kapiller teknolojiyle fraksiyonlarına ayrılarak grafiğe dökülmesidir.
Amaç: Multipl Miyelom, bağışıklık yetmezlikleri, siroz ve kronik enfeksiyon hastalıklarının teşhisi için uygulanan ileri düzey bir analizdir.
PSEUDOKOLINESTERAZ
Açıklama: Karaciğer tarafından üretilip kana salınan ve sinir sistemindeki spesifik kimyasalların parçalanmasından sorumlu olan enzimin düzeyidir.
Amaç: Tarım ilacı (organofosfat) zehirlenmelerini teşhis etmek, karaciğer fonksiyonlarını ölçmek ve ameliyat öncesi bazı kas gevşetici ilaçlara karşı genetik duyarlılığı belirlemektir.
PTH (Intact)
Açıklama: Boyundaki paratiroid bezleri tarafından salgılanarak kanda kalsiyum, fosfor ve D vitamini dengesini sağlayan Parathormon'un bozulmamış (intact) tam halinin ölçümüdür.
Amaç: Kanda kalsiyum yüksekliği veya düşüklüğü durumlarının asıl nedenini bulmak, böbrek taşı ve kemik erimesi risklerini araştırmak için yapılır.
Hematoloji ve Pıhtılaşma Testleri
Periferik Yayma İncelemesi
Açıklama: Hastadan alınan bir damla kanın cam üzerine yayılarak boyanması ve uzman hekim/uzman personel tarafından mikroskop altında kan hücrelerinin (yapı, boyut, şekil) tek tek incelenmesidir.
Amaç: Tam kan sayımında (Hemogram) çıkan anormallikleri teyit etmek; Lösemi, anemi (kansızlık) çeşitleri ve kan parazitleri teşhisini hücresel düzeyde koymaktır.
PIRUVAT KINAZ
Açıklama: Kırmızı kan hücrelerinin (alyuvarların) enerji üretimi ve hayatta kalması için vazgeçilmez olan pirüvat kinaz enziminin düzeyinin belirlenmesidir.
Amaç: Bebeklik veya çocukluk çağında ortaya çıkan, genetik enzim eksikliğine bağlı hücre parçalanması (Hemolitik Anemi) hastalığının kesin tanısıdır.
PROTEIN S AKTIVITESI
Açıklama: Vücutta kanın gereksiz yere pıhtılaşmasını önleyen (doğal kan sulandırıcı) Protein S molekülünün, ne kadar iyi çalıştığının (fonksiyonunun) ölçümüdür.
Amaç: Genç yaşta geçirilen damar tıkanıklıkları (DVT) veya tekrarlayan gebelik (düşük) kayıplarında pıhtılaşma eğilimini araştırmak içindir.
PROTEIN S ANTIJEN (SERBEST)
Açıklama: Protein S molekülünün kanda diğer proteinlere bağlanmadan, biyolojik olarak iş görmeye hazır serbest haldeki miktarının ölçümüdür.
Amaç: Protein S eksikliğinin genetik mi yoksa sonradan kazanılmış bir alt tip mi olduğunu detaylı olarak sınıflamak için istenir.
PROTEIN S ANTIJEN (TOTAL)
Açıklama: Kan dolaşımındaki bağlı ve serbest tüm Protein S antijenlerinin genel toplam miktarının analiz edilmesidir.
Amaç: Tromboz (pıhtı atma) panellerinde hastanın doğal antikoagülan (pıhtı önleyici) kapasitesini değerlendirmek için diğer testlerle birlikte uygulanır.
Protrombin Zamanı (PT)
Açıklama: Kanın dışsal pıhtılaşma yolağında (ekstrinsik) ne kadar sürede saniye cinsinden pıhtı oluşturduğunu (ve INR değerini) ölçen temel koagülasyon testidir.
Amaç: Coumadin (Warfarin) gibi kan sulandırıcı kullanan hastaların doz takibini yapmak, kanama bozukluklarını saptamak ve karaciğer fonksiyonlarını değerlendirmektir.
Mikrobiyoloji, Viroloji ve Enfeksiyon Testleri
Parvovirüs B-19 Antikorları IgM ve IgG
Açıklama: Özellikle çocuklarda görülen ve yanaklarda "tokatlanmış yüz" görünümüne yol açan Beşinci Hastalık virüsüne karşı bağışıklığın ölçümüdür.
Amaç: Hastalığın yeni mi geçirildiğini saptamak ve özellikle gebelerde bebeğe geçme tehlikesi olan enfeksiyon riskini taramak içindir.
PARVOVIRUS B-19 IgG ANTIKOR
Açıklama: Parvovirüs B-19'a karşı uzun vadeli bağışıklığı gösteren spesifik "IgG" antikorunun saptanmasıdır.
Amaç: Hastanın (özellikle risk altındaki gebelerin) geçmişte bu hastalığı geçirip kalıcı bağışıklık kazanıp kazanmadığını kanıtlamak için istenir.
Parvovirüs PCR
Açıklama: Parvovirüs B-19'un genetik materyalinin (DNA) kan veya amniyon sıvısında PCR teknolojisi ile çok hassas bir şekilde saptanmasıdır.
Amaç: Antikor testlerinin yetersiz kaldığı durumlarda aktif virüs varlığını kanıtlamak ve anne karnındaki bebekteki (fetal) enfeksiyonu doğrulamaktır.
Plazmodium Antijeni
Açıklama: Sıtma (Malaria) hastalığına yol açan Plazmodium parazitine ait hücresel proteinlerin (antijenlerin) kanda hızlı test yöntemiyle aranmasıdır.
Amaç: Yüksek ateş, üşüme ve titreme nöbetleriyle gelen hastalarda sıtma teşhisini acil servis koşullarında hızla koyabilmektir.
Plazmodium Araştırması (kanda)
Açıklama: Hastadan alınan kanın (Kalın Damla ve İnce Yayma yöntemleriyle) boyanarak uzmanlar tarafından mikroskop altında doğrudan parazit hücreleri açısından incelenmesidir.
Amaç: Sıtma (Malaria) teşhisinin altın standart yöntemidir ve hastalığa yol açan Plazmodium'un alt türünü (falciparum, vivax vb.) saptayarak uygun ilacın seçilmesini sağlar.
Pneumococcus Antikoru
Açıklama: Zatürre (pnömoni) ve menenjitin en sık görülen bakteriyel etkeni olan Pnömokok mikrobuna karşı oluşan savunma antikorlarının düzeyidir.
Amaç: Tekrarlayan enfeksiyonları olanlarda Pnömokok aşısına verilen bağışıklık yanıtını (koruyuculuğu) test etmek ve bağışıklık yetmezliklerini taramaktır.
PNOMOKOK ANTİKORLARI
Açıklama: Pnömokok (Streptococcus pneumoniae) bakterisinin birden fazla alt tipine (serotipine) karşı geliştirilen bağışıklık antikorlarının kapsamlı panel analizidir.
Amaç: Risk grubundaki çocuk veya yaşlılarda zatürre aşısı profilinin başarısını kanıtlamak ve immün sistem performansını doğrulamaktır.
POLYOMA JCV ve BKV PCR, Serum
Açıklama: Çoğu insanda sessizce yaşayan ancak bağışıklık düştüğünde aktifleşen JC ve BK adlı Polyoma virüslerinin DNA'sının kanda PCR ile aranmasıdır.
Amaç: Böbrek nakli hastalarında (BK virüsüne bağlı nefropati) ve bağışıklık baskılayıcı ilaç alanlarda beyin hasarı (JCV'ye bağlı PML) riskini izlemek için hayati bir testtir.
İmmünoloji ve Alerji Testleri
PENICILLOYL G (c1) CLIA
Açıklama: Penisilin grubu antibiyotiklerin ana molekülü olan Penicillin G'ye karşı kanda gelişmiş spesifik alerji antikorunun (IgE) tespiti işlemidir.
Amaç: Hastanın Penisilin antibiyotiklerine karşı ölümcül anafilaktik şok (alerji) riski taşıyıp taşımadığını güvenli yoldan (kandan) saptamaktır.
PENICILLOYL V (c2) CLIA
Açıklama: Penisilin V (ağızdan alınan penisilin formu) bileşenine karşı bağışıklık sisteminin ürettiği IgE sınıfı alerjik duyarlılığın ölçümüdür.
Amaç: Penisilin türevi haplara karşı gelişmiş olan ilaç alerjisi şüphelerini doğrulamak veya dışlamak için kullanılır.
Genetik ve Prenatal Tarama Testleri
Prenatal Test
Açıklama: Gebelik sürecinde anne kanı veya amniyosentez yoluyla yapılarak bebeğin kromozomal (Down sendromu vb.) durumunu inceleyen laboratuvar testlerinin genel panel adıdır.
Amaç: Anne karnındaki bebeğin sağlık durumunu genetik olarak güvence altına almak ve doğumsal anomali risklerini erken dönemde tespit etmektir.
Toksikoloji ve İlaç Düzeyi İzlemi
PREGABALIN Serum
Açıklama: Nöropatik ağrılar (sinir hasarı) ve epilepsi nöbetlerinin tedavisinde kullanılan pregabalin etken maddeli ilacın kandaki farmakolojik konsantrasyonudur.
Amaç: Hastanın kullandığı ilaç dozunun tedavi için yeterli seviyede olup olmadığını doğrulamak ve organ hasarına yol açacak zehirlenme durumlarını önlemektir.